مقدمتاً باید عرض کنم که پسوند دامنه های اینترنتی، دو گروه هستند، یکی دامنه های رتبه بالا (Top Level Domains-TLD) و دیگر گروه پسوند دامنه های کشورهای مختلف (country code Top Level Domains-ccTLD). از گروه اول میتوان به com ، net و info و از گروه دوم به ir ، it و uk که به ترتیب برای کشورهای ایران، ایتالیا و انگلستان هستند،‌ اشاره کرد.

استاندارد سازی پسوند دامنه ها را آیکَن (Internet Corporation for Assigned Names and Numbers) و مقررات و شرایط استفاده از پسوندهای کشورهای مختلف را سازمانهای متولی آن کشور بر عهده دارند. در ایران، سازمان مطالعات فیزیک نظری بر عهده دارد.

از مهمترین استاندارهایی که هر ثبت کننده کشوری باید رعایت کند، بحث مشخصات دارنده و صاحب دامنه است. هر دامنه یک مالک، یک مدیر، یک مدیر فنی و یک مدیر مالی دارد. البته اینها همه میتوانند یک نفر باشند. دامنه، به نام هر کسی ثبت گردد، آن نام مالک دامنه شناخته میشود و تمام مکاتبات با ایمیل او انجام خواهد شد. نام مالک دامنه به هیچ عنوان تغییر پذیر نیست، مگر اینکه مالک جدید، خود نیز اجازه ثبت دامنه را داشته باشد.

به طور کلی و خلاصه، بحث درباره دامنه های ملی ایران تحت دو عنوان مطرح میگردد:

۱- ثبت دامنه :

هر شخص حقیقی یا حقوقی ایرانی این حق را دارد که یک یا چند دامنه ملی ایران را ثبت کند. برخی از اسامی کلی مربوط به اینترنت و کامپیوتر، اسامی شهرها و مکانهای طبیعی و غیر آن، مشاهیر زنده و مرده ی ایرانی در زمره نامهای ممنوعه هستند و ثبت آنها شرایط و مقررات خاصی دارد که میتوانید در صفحه دامنه های غیر مجاز و ممنوع ir. و صفحه دامنه های غیر مجاز و ممنوع مرتبط با اینترنت مشاهده کنید.

علاوه بر پسوند ir که در مرتبه اول دامنه کشوری ایران است، پسوندهای دیگری هم مانند co.ir. و ac.ir. هستند که در مرتبه دوم قرار دارند. اینگونه پسوندها هم که بیشتر برای اشخاص حقوقی ایرانی هستند، یک سری مقررات و شرایط ثبت دارند که میتوانید آنها را در صفحه مقررات و شرایط ثبت دامنه های کشوری ایران بخوانید. به زودی، ترجمه فارسی این مقررات در سایت قرار خواهد گرفت.

به طور خلاصه، سابق بر این و قبل از اینکه شرایط و مقررات فیزیک نظری تغییر کند، هر فرد با هر نامی میتوانست دامنه ثبت کند که آن نام صاحب دامنه تلقی میشد. در مقررات جدید، هر فردی میتواند فقط به نام خودش دامنه ی ملی ثبت کند. بنابراین اگر میخواهید دامنه ملی به نام خودتان ثبت کنید، باید ابتدا در سایت فیزیک نظری، عضو شوید و سپس با کد کاربری و کلمه عبورتان، نسبت به ثبت دامنه به نام خودتان اقدام کنید. توضحیات بیشتر، در ادامه خواهد آمد.

۲- انتقال دامنه :

انتقال دامنه، یعنی تغییر نام مالک دامنه. در قوانین جدید، این انتقال و تغییر فقط در صورتی ممکن است که فرد جدید، خود در سایت فیزیک نظری عضو باشد، فرد اولیه، تعهد دهد که هیچگونه ادعایی نسبت به دامنه ندارد و چند شرط دیگر. بزرگترین استثنا در انتقال دامنه های ملی، اثبات مالکیت واقعی دامنه است. فرض کنید، شما موسسه ای دارید به نام موسسه سرمایه گذاری علیا. دامنه ملی را یکی از اعضای سایت فیزیک نظری به نام شما ثبت میکند. بعدها اگر شما مدارک موسسه و شناسنامه ای خود را به فیزیک نظری ارائه دهید، دامنه به حساب کاربری شما در سایت بدون اطلاع و تعهد ثبت کننده،‌ منتقل خواهد شد.

توصیه من برای ثبت دامنه های ملی ایران، این است که تا حد امکان از ثبت دامنه به نام خودتان و برای دیگران خودداری کنید. دردسرهای انتقال، بوروکراسی های اداری و … به ۳-۲ هزار تومان پولی که قرار است به دست بیاورید، نمی ارزد.

صفحه بعد، درباره راهنمایی مختصری در مورد چگونگی ثبت دامنه ملی (ir.) است. اگر میخواهید دامنه ملی را خودتان و به نام خودتان ثبت کنید، پیشنهاد میکنم یک نگاهی به این صفحه بیندازید.